READING

Kullanıcı izinleri hakkında (chmod)

Kullanıcı izinleri hakkında (chmod)

Linux ‘te izinler 3 gruptadır.Bunlar sırasıyla sahibi, grup ve diğer kullanıcılardır.Bunları kısaca segment diyeceğim.Bu 3 segmentte 9 karakterden oluşur. Her segment 3 kısıma ayrılır. Bu üç kısım sırasıyla read(okuma), write(yazma), executable(çalıştırılabilir)’dir. Aşağıdaki örnek çıktıda da sıra dizimini görebilirsiniz.

NOT : Bir dosyanın izin haklarını öğrenmek için “ls -al” komutu kullanılır.

örnek “ls -al” çıktısı :

[murat@fedora ~]$ ls -al .viminfo
-rw——- 1 murat murat 5435 2007-06-05 23:06 .viminfo

Yukarıdaki örnek çıktı da sadece dosya sahibinin (yani murat kullanıcısı) okuyabildiğini ve yazabildiğini görüyorsunuz.

[murat@fedora ~]$ ls -al test
-rwxrw-rwx 1 murat murat 5435 2007-06-09 15:06 test

Yukarıdaki bu çıktı da ise murat kullanıcısı okuyabiliyor, yazabiliyor, çalıştırabiliyor. Grub okuma ve yazma haklarına sahip, diğer kullanıcılar ise okuma, yazma ve çalıştırma izinlerine sahiptir.

Bu örneklerde gördüğünüz – (tire) işareti desteklenmeyen bir izini belirtmektedir. -rwxrw-rwx dikkat ettiyseniz burada 9 karakter değil de 10 karakter bulunmaktadır. İzin olarak bizi ilgilendiren sondan sayarak 9 karakterdir. En baştaki karater ise bize dosya türünü göstermektedir. Eğer ilk karakter – (tire) işareti ise bu bir dosyadır.

İzin haklarını değiştirmek istiyorsak chmod komutunu kullanırız.chmod kullanarak izin haklarını iki yolla değiştirebiliriz. Bunlar sembolik yöntem ve binary yöntemdir.

1.Yöntem

Parametreler :

+ : İzin ekler

– : İzin kaldırır

= : İzinin tamamını ekler

r : Okuma izini ekler

w : Yazma izni ekler

x : Çalıştırma izni ekler.

a : Kullanıcı, grup, diğer kullanıcılara ait izinleri düzenler

g : Grup erişim izinlerini düzenler.

u : Dosya sahibi kullanıcının erişim izinlerini düzenler.

o : Diğer kullanıcıların izin erişimlerini düzenler.

t : Sticky bit izin erişimini düzenler.

Aşağıdaki örnekte diğer kullanıcılara okuma izni veriliyor, yazma ve çalıştırılabilir izni kaldırılıyor.

[root@fedora ~]# chmod o+r-wx test

Aşağıdaki örnekte tüm izinler sıfırlanıyor, dosya sahibi için okuma,yazma ve çalıştırma izini veriliyor.

[root@fedora ~]# chmod = test

[root@fedora ~]# chmod u+rwx test

Aşağıdaki örnekte tüm kullacılara okuma ve yazma hakkı veriliyor.

[root@fedora ~]# chmod a+rw test

Aşağıdaki örnekte gruba okuma izni veriliyor, yazma ve çalıştırma izinleri kaldırılıyor.

[root@fedora ~]# chmod g+r-wx test

Aşağıdaki örnekte ise diğer kullanıcılara okuma, yazma ve çalıştırma izini veriliyor.

[root@fedora ~]# chmod o+rwx test

2.Yöntem

octal hali

Yukaridaki tablo sayesinde binary işlemler ile uğraşmıyacağız.Ufak bir soru soralım. Yukarıdaki oktal sayılara göre test dosyasının izinlerini sahibine göre nasıl verebiliriz.(r,w,x)? Cevap : 400 + 200 + 100 = 700 > bu da chmod 700 test demektir. Dosya sahibi tüm haklara sahip olsun, grup okusun diğer kullanıcılar da okusun dersek 400+200+100+40+4 = 744 Buda chmod 744 test olur.

2.yonteme alternatif olarak (daha basit bir yontem)

0  =  ---  =  erisim yok
1  =  --x  =  calistirma
2  =  -w-  =  yazma
3  =  -wx  =  yazma ve calistirma
4  =  r--  =  okuma
5  =  r-x  =  okuma ve calistirma
6  =  rw-  =  okuma ve yazma
7  =  rwx  =  okuma yazma ve calistirma (tam yetki)

777 = tum kullanicilar icin tum yetkileri verir.

444 = tum kullanicilar icin okuma izni verir

755 =sahip icin tum hak, grup ve digerleri icin okuma ve calistirma izni

Şimdilik bu kadar. Umarım faydalı bir yazı olmuştur. Sevgilerimle. Murat


Your email address will not be published. Required fields are marked *